این‌ دارو با اتصال‌ به ‌استرولهای‌ غشای‌ سلولی‌ قارچ‌ و تغییر در قابلیت‌ نفوذ این‌ غشاء و در نتیجه‌ از دست‌رفتن‌ پتاسیم‌ و ملكولهای‌ كوچك‌ از درون‌سلول‌، اثر ضد قارچی‌ خود را اعمال‌ می‌كند.

آمفوتریسین‌ B در ریه‌، كبد، طحال‌، كلیه‌، غده‌ فوق‌ كلیوی‌ و عضلات ‌توزیع‌ شده‌ و غلظت‌ آن‌ در مایعات‌ جنب‌، صفاقی‌ و پرده‌ سینوویال‌ و مایع‌ زلالیه‌ تقریبا 75% غلظت‌ پلاسمایی‌ آن‌ است‌. دفع‌ این‌ دارو از راه‌ كلیه‌ بسیار آهسته‌ بوده‌ و تقریبا 40% دارو در مدت‌ هفت‌ روز دفع‌شده‌ و حداقل‌ تا 7 هفته‌ پس‌ از قطع‌ مصرف ‌در ادرار یافت‌ می‌شود.

 

1 ـ در صورت‌ وجود عیب‌ كاركلیه‌ باید با احتیاط فراوان‌ مصرف‌ شود.

2 ـ مقدار مصرف‌ تام‌ بیش‌ از 4 g/day ممكن‌است‌ منجر به‌ بروز عیب‌ دایمی‌ كار كلیه‌ گردد.

از عوارض‌ شایع‌ آمفوتریسین‌ B كم‌ خونی‌، كاهش‌ پتاسیم ‌خون‌، تب‌ و لرز و تهوع‌ و استفراغ‌، درد معده‌، سردرد، كمی‌ فشار خون‌، اختلال‌ كار كلیه‌، درد عضله‌ و مفصل‌، كم‌ خونی‌، مسمومیت‌ كلیوی‌، اختلالات‌ نورولوژیك‌ و خونی‌، بثورات‌ جلدی‌ و ترومبوفلبیت‌ می‌باشند.

مصرف‌ همزمان‌ آمفوتریسین‌ B با داروهای‌ تضعیف‌ كننده ‌فعالیت‌ مغز استخوان‌، گلیكوزیدهای‌ دیژیتال‌، مدرهای‌ كاهنده‌ پتاسیم‌ و داروهای‌ با سمیت‌ كلیوی‌ باعث‌ تشدید عوارض‌ سمی‌ دارو می‌شود.

1 ـ در صورتیكه‌ وقفه ‌درمان‌ بیش‌ از یك‌ هفته‌ باشد، درمان‌ مجد دباید با حداقل‌ مقدار مصرف‌ شروع‌ و بتدریج‌ تا مقدار مصرف‌ مطلوب‌ افزایش ‌یابد.

2 ـ با تزریق‌ وریدی‌ مقادیر كم‌ كورتیكواستروئیدها قبل‌ و در طی ‌انفوزیون‌ وریدی‌ آمفوتریسین‌ B احتمال‌ بروز واكنش‌ های‌ تب‌ زا كاهش‌ می‌یابد. همچنین‌ مصرف‌ استامینوفن‌، آنتی‌هیستامین‌ها و یا فنوتیازین‌ها قبل‌ از انفوزیون‌ آمفوتریسین‌ B عوارضی‌ چون‌تب‌، تهوع‌ و لرز ناشی‌ از دارو را كاهش‌ می‌دهند.

3 ـ انفوزیون‌ وریدی‌ آمفوتریسین‌ B باید طی‌ 4 ـ 2 ساعت‌ انجام‌ شود.

4 ـ مصرف‌ مقادیر كامل‌ این‌ دارو حتی‌ در بیماران‌ مبتلا به‌ عیب‌ كار كلیه‌ ضروری ‌است‌. با این‌ وجود در صورت‌ پیشرفت ‌عیب‌ كار كلیه‌ بیمار باید تحت‌ مراقبت ‌پزشكی‌ قرار گیرد.

5 ـ نشت‌ دارو به‌ بافتهای‌ اطراف‌ رگ‌ ممكن‌است‌ سبب‌ بروز تحریك‌ شدید محل‌ تزریق‌ گردد.

6 ـ برای‌ به‌ حداقل‌ رساندن‌ بروز ترومبوفلبیت‌ موضعی‌ ناشی‌ از انفوزیون‌ وریدی‌ این‌ دارو، می‌توان‌ هپارین‌ را به ‌محلول‌ تزریقی‌ اضافه‌ كرد و یا آمفوتریسین‌ B را یك‌ روز در میان‌ تجویزكرد. همچنین‌ مصرف‌ یك‌ روز در میان ‌آمفوتریسین‌ B احتمال‌ بی‌ اشتهایی‌ را كاهش‌ می‌دهد.

7 ـ مقدار مصرف‌ این‌ دارو به‌ صورت‌ یك ‌روز در میان‌ نباید بیش‌ از 1/5 mg/kg باشد.

بزرگسالان‌: آمفوتریسین‌ B به‌ عنوان‌ ضد قارچ‌ سیستمیك‌ در ابتدا 5 میلی‌گرم‌ در20 ـ 10 میلی‌لیتر از محلول‌ تزریقی ‌دكستروز 5% طی‌ 5 ـ 3 دقیقه‌ در حفرات ‌بدن‌ چكانده‌ می‌شود. سپس‌ 50 میلی‌گرم ‌این‌ دارو در 20 ـ 10 میلی‌لیتر از محلول ‌تزریقی‌ دكستروز 5% طی‌ 5 ـ 3 دقیقه‌ هر روز مصرف‌ می‌شود. از راه‌ تزریق‌ داخل ‌نخاعی‌ ابتدا 0/1 ـ 0/01 میلی‌گرم‌ هر72 ـ 48 ساعت‌ تزریق‌ می‌شود. این‌ مقدار بر حسب‌ تحمل‌ بیمار بتدریج‌ تا 0/5 میلی‌گرم‌ افزایش‌ می‌یابد. به ‌صورت ‌انفوزیون‌ وریدی‌، ابتدا مقدار 1 میلی‌گرم ‌به ‌عنوان‌ مقدار آزمایشی‌ بعد از رقیق‌ شدن‌با 50 ـ 20 میلی‌لیتر از محلول‌ تزریقی‌ دكستروز 5% طی‌ 30 ـ 10 دقیقه‌ تزریق‌می‌شود. به‌ این‌ مقدار برحسب‌ تحمل‌ بیمار و شدت‌ عفونت‌ 10 ـ 5 میلی‌گرم‌ در هر نوبت‌ می‌توان‌ افزود. در این‌ صورت‌ حداكثر مقدار مصرف‌ 50 mg/day طی‌ دوره‌ 6 ـ 2ساعته‌ می‌باشد.

شستشوی‌ مثانه‌ با مقدار 5 میلی‌گرم ‌آمفوتریسین‌ B در 1000 میلی‌لیتر آب ‌استریل‌ در روز با سرعت‌ 40 ml/h با یك‌ كاتتر به‌ مدت‌ 10 ـ 5 روز ادامه‌ می‌یابد.

كودكان‌: به ‌عنوان‌ ضد قارچ‌ سیستمیك ‌مقدار اولیه‌ 0/25 mg/kg/day در محلول ‌تزریقی‌ دكستروز 5% طی‌ شش‌ ساعت ‌انفوزیون‌ وریدی‌ می‌شود كه‌ به‌ این‌ مقدار می‌توان‌ برحسب‌ تحمل‌ بیمار بتدریج ‌0/25 mg/kg ـ 0/125 هر روز یا یك‌ روز درمیان‌ در هر نوبت‌ افزود.