• موارد مصرف |
كلونیدین برای كنترل زیادی فشار خون ، پیشگیری از بروز حملات میگرن، به عنوان داروی كمكی در درمان قاعدگی دردناك و گر گرفتگی ناشی از یائسگی و برای رفع سریع عوارض ناشی از سندرم قطع مصرف مواد مخدر شبه تریاك مصرف میشود. |
• مکانیسم اثر |
تصور میشود كه اثر كلونیدین در پایین آوردن فشار خون ناشی از تحریك گیرندههای آلفا ـ 2 آدرنرژیك مركزی باشد كه منجر به كاهش جریان خروجی سمپاتیك به سمت قلب، كلیهها و بستر عروق محیطی میشود. نتیجه آن كاهش مقاومت عروق محیطی، كاهش فشارخون سیستولیك و دیاستولیك و كاهش سرعت ضربان قلب است. |
• فارماکوکینتیک |
كلونیدین از راه خوراكی بخوبی جذب میشود. پیوند این دارو به پروتئین كم تا متوسط است (40 ـ 20درصد). متابولیسم این دارو كبدی است. نیمه عمر كلونیدین در افراد با كلیه سالم حدود 16 ـ 12 ساعت میباشد. زمان شروع اثر كاهش فشار خون 60 ـ 30 دقیقه پس از مصرف خوراكی است. اوج اثر دارو پس از 4 ـ 2 ساعت ظاهر میشود. طول اثر دارو از راه خوراكی تا 8 ساعت (36 ـ 24 ساعت در بعضی از بیماران) میباشد. 60 ـ 40 درصد دارو از راه كلیه طی 24 ساعت به صورت تغییر نیافته دفع میشود. |
• موارد منع مصرف |
- |
• هشدارها |
1 ـ به منظور جلوگیری از بروز بحران زیادی فشار خون، مصرف این دارو باید بتدریج قطع شود. 2 ـ این دارو در موارد زیر باید با احتیاط مصرف شود: سندرم رینود یا سایر بیماریهای انسدادی عروق محیطی، سابقه افسردگی و پورفیری (در این مورد عدم مصرف دارو ترجیح داده میشود). 3 ـ در صورت وجود عیب كار كلیه، كاهش مقدار مصرف دارو ممكن است ضروری باشد. 4 ـ اگر برای جراحی نیاز به قطع درمان باشد، توصیه میشود كه آخرین مقدار مصرف حداكثر 6 ـ 4 ساعت قبل از جراحی مصرف شود و طی جراحی از داروهای تزریقی پایین آورنده فشار خون استفاده شود. |
• عوارض جانبی |
خشكی دهان، تسكین ، افسردگی، احتباس مایعات، برادی كاردی ، پدیده رینود ، سردرد ، سر گیجه ، احساس سرخوشی، بیقراری شبانه ، تهوع ، یبوست و بندرت كاهش توانایی جنسی با مصرف این دارو گزارش شده است. |
• تداخل های دارویی |
داروهای ضد افسردگی سه حلقهای ممكن است اثرات كاهنده فشارخون كلونیدین را كاهش دهند. درصورت مصرف هم زمان كلونیدین با مسدود كنندههای گیرندههای بتا ـ آدرنرژیك ، قطع مصرف كلونیدین ممكن است موجب بحران زیادی فشارخون شود. |
• نکات قابل توصیه |
1 ـ مصرف این دارو حتی در صورت احساس بهبودی باید ادامه یابد. 2 ـ این دارو، افزایش فشارخون را درمان نمیكند، بلكه آن را كنترل مینماید. از اینرو مصرف دارو ممكن است تا آخر عمر ضروری باشد. 3 ـ مراجعه به پزشك، قبل از قطع مصرف دارو ضروری است، زیرا ممكن است كاهش تدریجی مقدار مصرف برای جلوگیری از بروز زیادی واجهشی فشارخون لازم باشد. 4 ـ به علت احتمال بروز خواب آلودگی، از رانندگی و كاركردن با وسایلی كه نیاز به هوشیاری دارد، خودداری شود. 5 ـ از مصرف سایر داروها، بخصوص داروهای مقلد سمپاتیك كه نیاز به نسخه ندارند، باید خودداری شود. 6 ـ توصیه میشود به منظور اطمینان از كنترل فشارخون در طول شب و كاهش حالت خواب آلودگی در روز، آخرین مقدار مصرف روزانه دارو هنگام خواب مصرف شود. |
• مقدار مصرف |
بهعنوان پایین آورنده فشارخون در بزرگسالان، ابتدا 1/0 میلیگرم 2 بار در روز است كه میتوان برای كنترل فشارخون در صورت نیاز هر 4 ـ 2 روز 2/0-1/0 میلیگرم در روز به مقدار مصرف اضافه نمود. مقدار نگهدارنده 0/2 ـ 0/1 میلیگرم 4 ـ 2 بار در روز است. به منظور كاهش فوری زیادی فشارخون (ولی نه در موارد اضطراری)، مقدار حملهای 2/0 میلیگرم مصرف شود و سپس 1/0 میلیگرم هر یك ساعت تا زمانی كه فشارخون دیاستولی كنترل گردد، یا مقدار مصرف تام به 8/0 میلیگرم برسد، مصرف میگردد. سپس بیمار با مقدار نگهدارنده دارو باید كنترل شود. بهعنوان پیشگیری از بروز سردردهای عروقی در بزرگسالان، ابتدا 025/0 میلیگرم 4 ـ 2 بار در روز مصرف میشود كه این مقدار میتواند تا حداكثر 05/0 میلیگرم 3 بار در روز افزایش یابد. در درمان قاعدگی دردناك مقدار 025/0 میلیگرم 2 بار در روز به مدت 14 روز قبل از قاعدگی و طی آن مصرف میشود. به عنوان داروی كمكی در درمان سندرم یائسگی، مقدار 075/0-025/0 میلیگرم 2بار در روز مصرف میشود. |
• اشکال دارویی |
Tablet : 0.2 mg |