• موارد مصرف |
دگزامتازون برای درمان جایگزینی در نارسایی غده فوق كلیوی استفاده میشود. این دارو همچنین در درمان علامتی اختلالات التهابی و آلرژیك و در جهت سركوب كردن سیستم ایمنی استفاده میشود. دگزامتازون در هیپرپلازی مادرزادی غده فوق كلیوی ، ادم مغزی ، شوك ، بیماریهای التهابی رماتیسمی و همچنین جهت تشخیص سندرم كوشینگ و افسردگی اندوژن بكار میرود. |
• مکانیسم اثر |
دارو با عبور از غشاء سلولی به گیرندههای خود در سیتوپلاسم متصل شده و كمپلكس دارو ـ گیرنده وارد هسته سلولی میشود. این كمپلكس با اتصال به نواحی خاصی از DNA موجب تحریك روند رونویسی mRNA و بدنبال آن ساخت آنزیمهایی میگردد كه در نهایت مسئول اثرات سیستمیك كورتیكو استروئیدها میباشند. كورتیكو استروئیدها با جلوگیری از تجمع سلولهای التهابی در ناحیه التهاب، مهار فاگوسیتوز و آزادشدن آنزیمهای مسئول در التهاب و مهار ساخت و آزاد شدن واسطه های شیمیایی التهاب ، اثرات ضد التهابی خود را اعمال میكند. |
• فارماکوکینتیک |
دگزامتازون سریعا و بخوبی از دستگاه گوارش جذب میشود. فرم تزریقی آن نیز از عضله بخوبی جذب میشود. بطور عمده در كبد و مقادیری نیز در كلیه و بافتها به متابولیتهای غیر فعال تبدیل میشود. |
• موارد منع مصرف |
1 ـ تزریق داخل مفصلی این دارو در مواردی مانند جراحی ترمیمی مفاصل، اختلالات انعقادی خون، شكستگی داخل مفصلی، عفونت اطراف مفصل یا سابقه ابتلا به آن، پوكی استخوان اطراف مفصل به دلایل غیر از آرتریت و مفصل ناپایدار نباید مصرف شود. 2 ـ در پیشگیری از سندرم زجر تنفسی نوزادان، در صورت وجود آمنیونیت ، عفونت یا تب، عفونت با هرپس، عدم كفایت جفت و پارگی زودرس غشاء رحم نیز نباید مصرف شود. |
• هشدارها |
1 ـ استفاده طولانی مدت دگزامتازون در كودكان میتواند منجر به مهار رشد شود. 2 ـ بدنبال مصرف این دارو ممكن است تستهای بررسی عملكرد محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز ـ غده فوق كلیوی دچار اختلال شود. 3 ـ در افراد مسن و بخصوص خانمهای یائسه، شانس ایجاد پوكی استخوان و افزایش فشار خون، بالا میرود. 4 ـ در صورت نیاز به جراحی یا درمان های اضطراری ونیز در افراد دیابتی باید احتیاط نمود. 5 ـ در افرادی كه دارو را با مقادیر تضعیفكننده سیستم ایمنی دریافت میكنند از تزریق واكسنهای حاوی ویروس های زنده باید پرهیز شود. |
• عوارض جانبی |
درمان دراز مدت با دگزامتازون بیمار را برای ابتلا به بیماریهای عفونی مستعد میكند و از طرفی علائم عفونت نیز پنهان میشود. مصرف مقادیر بالای دگزامتازون میتواند اختلالات روانی را تشدید كند. آب مروارید كاهش یا تاری دید و تكرر ادرار و پرنوشی ، علائم شبه كوشینگ، آكنه ، درد در ناحیه سرینی و افزایش فشار خون از عوارض جانبی دارو هستند.
|
• تداخل های دارویی |
مصرف همزمان این دارو با ریفامپین، داروهای ضد صرع مانند كاربامازپین ، فنوباربیتال ، فنیتوئین و پریمیدون موجب تسریع متابولیسم دگزامتازون و كاهش اثر دارو میگردد. این دارو ممكن است باعث كاهش اثر داروهای پائین آورنده قند خون و یا داروهای كاهنده فشار خون گردد. |
• نکات قابل توصیه |
1 ـ برای به حداقل رساندن تحریك گوارشی شكل خوراكی دگزامتازون، باید بعد از غذا مصرف شود. 2 ـ از قطع ناگهانی مصرف دارو بعد از استفاده طولانی (بیش از 3 هفته) پرهیز گردد. 3 ـ در طول درمان، مصرف سدیم باید محدود شده و مصرف مكملهای حاوی پتاسیم توصیه میشود. 4 ـ معاینات چشم پزشكی در طول درمان دراز مدت، بطور مرتب باید انجام گیرد. |
• مقدار مصرف |
خوراکی:
بزرگسالان: میزان تجویز معمولی 20-5/0 mg/day میباشد. تزریقی: كودكان: بصورت تزریق داخل عضلانی یا تزریق آهسته وریدی و یا آنفوزیون آهسته داخل ورید در ابتدا 2-5/0 میلیگرم میباشد. در درمان ادم مغزی و از راه تزریق داخل وریدی در ابتدا 10 میلیگرم تزریق و سپس از طریقتزریق داخل عضلانی، هر 6 ساعت و بسته به نیاز بیمار به مدت 10 ـ 2 روز، مصرف میشود. |
• اشکال دارویی |
Elixir : 0.5 mg/5ml Tablet : 0.5 mg Injection : 8 mg/2ml |
• نام های تجاری |
• DEXAMETHASONE-AR ®
•
OSVE-DEXAMETHASONE ®
•
DEXAMETHASONE-IH ®
•
DEXADIC ®r
|