• موارد مصرف |
در کوتاه مدت برای درمان اضطراب و بیخوابی، و بهعنوان داروی کمکی در درمان علائم حاد قطع مصرفداروها، حمله مداوم صرعی و تشنجات ناشی از تب و مسمومیت ها، گرفتگی عضلات اسکلتی، مصرف قبل از جراحی (بهعنوان داروی پیش بیهوشی) به کار میرود. |
• مکانیسم اثر |
با اثر برگیرنده اختصاصی در غشای سلولی عصبی اثر مهاری گاما آمینوبوتیریک اسید ( GABA ) را که در تمام نواحی CNS باعث مهار پیش سیناپسی و پس سیناپسی میگردد، تسهیل کرده یا افزایش میدهد. |
• فارماکوکینتیک |
از راه خوراکی سریع و به خوبی جذب میشود. جذب آن از راه عضلانی به محل تزریق بستگی دارد و ممکن است آهسته و نامنظم صورت گیرد. اگر به عضله دلتوئید تزریق گردد جذب آن معمولا سریع و کامل خواهد بود. اتصال آن به پروتئینهای پلاسمایی تا 99 درصد میباشد. در کبد متابولیزه شده و به متابولیت دزمتیل دیازپام و اگزازپام تبدیل میشود. نیمه عمر دیازپام در پلاسما 1-2 روز است در حالی که نیمه عمر دزمتیل دیازپام حدود 60 ساعت است. متابولیت دارو از طریق کلیه دفع میشود. |
• موارد منع مصرف |
در ضعف تنفسی، نارسایی حاد ریوی، حالات فوبیک، نارسایی کبدی، سایکوز مزمن، دپرسیون و اضطراب همراه آن نباید مصرف شود. |
• هشدارها |
1ـ در بیماری تنفسی، ضعف عضلانی، بیماران با سابقه مصرف نابجای دارو یا افراد با اختلال شخصیتی با احتیاط مصرف شود. 2 ـ در افراد مسن، نارسائی کبدی و کلیوی مقدار مصرف دارو باید کاهش داده شود. 3 ـ از مصرف طولانی مدت خودداری گردد. 4 ـ در صورت مصرف طولانی مدت برای جلوگیری از بروز عوارض قطع مصرف، دارو را باید بهتدریج قطع کرد. 5 ـ در موقع تزریق وریدی، وسایل لازم برای برگرداندن ضعف تنفسی و تهویه مکانیکی، باید در دسترس باشد. 6 ـ در موقع انفوزیون وریدی این دارو باید کاملا احتیاط نمود چون کاملا خطرناک است، باید انفوزیون وریدی دیازپام در پخش مراقبتهای ویژه انجام شود. 7 ـ تزریق سریع وریدی آن ممکن است منجر به بروز آپنه، کاهش فشار خون، برادی کاردی یا ایست قلبی شود. (تزریق هر پنج میلیگرم دارو حداقل باید یک دقیقه طول بکشد). 8 ـ تزریق وریدی دیازپام نباید در وریدهای کوچک (مانند مچ دست و پا) انجام شود و باید دقت نمود که داخلشریان تزریق نشده و سوزن تزریق نیز از رگ خارج نشود تا از بروز ترومبوز وریدی، فلبیت، تحریک موضعی، ورم و بندرت صدمه عروقی جلوگیری شود. 9 ـ از تزریق عضلانی، زمانی استفاده میشود که مصرف خوراکی و وریدی ممکن نیست. 10 ـ در افراد کهنسال با احتیاط مصرفشود و مقادیر مصرف دارو با توجه به کارکرد کبد و کلیه تنظیم گردد. |
• عوارض جانبی |
خواب آلودگی روز بعد از مصرف، گیجی و آتاکسی (بهخصوص در افراد مسن) فراموشی، وابستگی، تحریک پذیری غیرعادی و در برخی موارد سردرد، سرگیجه، افت فشار خون، افزایش ترشحات بزاق، کرامپ و درد در ناحیه شکم، بثورات جلدی، اختلال بینائی، تغییر در میل جنسی، احتباس ادرار، اختلالات خونی و یرقان از عوارض احتمالی این دارو است. درد، ترومبوفلبیت و ندرتا آپنه و افت فشار خون با تزریق این دارو گزارش شده است.
|
• تداخل های دارویی |
مصرف همزمان با داروهای مضعف CNS ، ضد دردهای مخدر، بیهوش کننده های عمومی، مهارکننده های مونو آمینو اکسیداز ( MAO ) ، ضدافسردگی های سه حلقهای و داروهای پایین آورنده فشار خون که باعث تضعیف CNS میشوند (مانند کلونیدین و متیلدوپا) و رزرپین ممکن است اثر مضعف CNS این دارو را تشدید نماید. آنتی اسیدها جذب دیازپام را به تأخیر میاندازند، اما روی میزان جذب تأثیری ندارند. مصرف همزمان با تریمتافان قبل از عمل جراحی، باعث تشدید اثر پایین آورنده فشار خون شده و خطر سقوط شدید فشار خون، شوک و کلاپس قلبی ـ عروقی را در طی جراحی افزایش میدهد. مصرف همزمان با کاربامازپین سبب افزایش متابولیسم و کاهش غلظت سرمی دیازپام میگردد. سایمتیدین متابولیسم دیازپام را مهار نموده، سبب تأخیر دفع دیازپام و افزایش غلظت پلاسمایی آن میشود. ایزونیازید ممکن است از طریق مهار دفع دیازپام غلظت پلاسمایی آن را افزایش دهد. ریفامپین ممکن است دفع دیازپام را افزایش دهد و موجب کاهش غلظت سرمی آن میشود. |
• نکات قابل توصیه |
1 ـ از آنجایی که این دارو ایجاد وابستگی میکند، بایستی بیش از مقدار توصیه شده مصرف نشود. 2 ـ اگر بعد از چند هفته اثر درمانی دارو کاهش یافت به پزشک مراجعه شود. 3 ـ دیازپام به عنوان ضد تشنج باید کامل و مرتب مصرف شود. 4 ـ در صورت بروز خوابآلودگی، سرگیجه، منگی، از دست دادن مهارت در انجام کار به خصوص در افراد مسن، دارو با احتیاط مصرف شود. |
• مقدار مصرف |
خوراکی: بزرگسالان: برای درمان اضطراب، 2 میلیگرم سه بار در روز و در صورتنیاز تا mg/day 15-30 در مقادیر منقسم مصرف میشود. در افراد کهنسال نصف این مقدار مصرف شود در درمان بیخوابی همراه با اضطراب، 5-15میلیگرم در موقع خواب مصرف میشود. مقدار مصرف در افراد مسن نصف مقدار تجویز شده برای افراد بالغ است. کودکان: در درمان راه رفتن در خواب و ترس بچهها، 1-5 میلیگرم در موقع خواب مصرف میشود. تزریقی: بزرگسالان: از راه تزریق وریدی در حمله مداوم صرعی 10-20 میلیگرم با سرعت 5/0 میلیلیتر (5/2 میلیگرم) طی 30 ثانیه، تجویز میشود و در صورت لزوم 30-60دقیقه بعد تکرار میگردد. ممکن است پس از تزریق اول، انفوزیون وریدی تا حداکثر mg/kg 3 در طول 24 ساعت انجام شود. در درمان اضطراب حاد شدید، کنترل حملات پانیک حاد و درمان علائم حاد قطع مصرف دارو، مقدار 10 میلیگرم مصرف میشود که در صورت نیاز بعد از 4 ساعت میتوان آن را تکرار کرد. کودکان: مقدار mcg/kg 200-300 یا 1میلیگرم به ازای هر سال سن مصرف میشود. |
• اشکال دارویی |
Tablet: 2mg, 5mg Injection: 10 mg/2ml |
• نام های تجاری |
• DIAZEPAM-SOBHAN ®
•
DIAZEPAM-ABIDI® • DIAZEPAM-CD® • DIAZEPAM-LP® • ZEPADIC ®r
|