• موارد مصرف |
هیدروکورتیزون برای درمان جایگزینی هورمونی در نارسایی غده فوق کلیوی استفاده میشود. این دارو همچنین در درمان علامتی بیماریهای التهابی مانند بیماری التهابی روده و هموروئید و نیز واکنش های ازدیاد حساسیت مانند شوک آنافیلاکتیک آنژیوادم و در جهت سرکوب کردن سیستم ایمنی استفاده میشود. هیدروکورتیزون در هیپرپلازی مادرزادی غده فوق کلیه، ادم مغزی و شوک نیز موثر است. این دارو همچنین جهت تشخیص سندرم کوشینگ و افسردگی اندوژن به کار میرود. |
• مکانیسم اثر |
این دارو با عبور از غشاء سلولی به گیرندههای خود در سیتوپلاسم متصل شده و کمپلکس دارو ـ گیرنده وارد هسته سلولی میشود. این کمپلکس با اتصال به نواحی خاصی از DNA موجب تحریک روند رونویسی mRNA و به دنبال آن ساخت آنزیمهایی میگردد که در نهایت مسئول اثرات سیستمیک کورتیکواستروئید ها میباشند. این دارو با جلوگیری از تجمع سلولهای التهابی در ناحیه التهاب، مهار فاگوسیتوز و آزاد شدن آنزیم های مسئول در التهاب و مهار ساختو آزاد شدن واسطه های شیمیایی التهاب اثرات ضد التهابی خود را اعمال میکند. |
• فارماکوکینتیک |
هیدرو کورتیزون سریعا و به خوبی از دستگاه گوارش جذب میشود. شکل تزریقی آن نیز از عضله به خوبی جذب میشود. به طور عمده در کبد و مقادیری نیز در کلیه و بافتها به متابولیت های غیرفعال تبدیل میشود. |
• موارد منع مصرف |
1 ـ تزریق داخل مفصلی این دارو در مواردی مثل جراحی ترمیمی مفاصل، اختلالات انعقادی خون، شکستگی داخل مفصلی، عفونت اطراف مفصل یا سابقه ابتلا به آن، پوکی استخوان اطراف مفصل به دلایلی غیر آرتریت و مفصل ناپایدار نباید مصرف شود. 2 ـ این دارو در پیشگیری از سندرم زجر تنفسی نوزادان، در صورت وجود آمنیونیت، عفونت یا تب، عفونت با هرپس، عدم کفایت جفت و پارگی زودرس غشا نیز نباید مصرف شود. |
• هشدارها |
1 ـ استفاده طولانی مدت آن در کودکان میتواند منجر به مهار رشد شود. 2 ـ به دنبال مصرف این دارو ممکن است تستهای بررسی عملکرد محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز ـ غده فوق کلیوی دچار اختلال شود. 3 ـ در افراد مسن و بهخصوص خانم های یائسه، شانس ایجاد پوکی استخوان و افزایش فشارخون، بالا میرود. 4 ـ در صورت نیاز به جراحی و یا درمان اضطراری و نیز مصرف دارو در بیماران دیابتی، باید احتیاط کرد. |
• عوارض جانبی |
درمان درازمدت با هیدروکورتیزون، بیمار را از جهت ابتلا به بیماریهای عفونی مستعد میکند و از طرفی علائم عفونت نیز پنهان میشود. مصرف مقادیر بالای هیدروکورتیزون میتواند اختلالات روانی را تشدید کند. آب مروارید کاهش یا تاری دید و تکرر ادرار و پرنوشی، قرحه گوارشی، علائم شبه کوشینگ، آکنه، درد در ناحیه سرینی و افزایش فشارخون از عوارض جانبی دارو هستند. |
• تداخل های دارویی |
مصرف همزمان این دارو با ریفامپین، داروهای ضد صرع مانند کاربامازپین، فنوباریبتال، فنیتوئین و پریمیدون موجب تسریع متابولیسم هیدروکورتیزون و کاهش اثر دارو میگردد. این دارو ممکن است باعث کاهش اثر داروهای پائین آورنده قند خون و یا داروهای کاهنده فشارخون گردد. |
• نکات قابل توصیه |
1 ـ برای به حداقل رساندن تحریک گوارشی شکل خوراکی هیدروکورتیزون باید بعد از غذا مصرف شود. 2 ـ از قطع ناگهانی مصرف دارو بعد از استفاده طولانی (بیش از 3 هفته) پرهیز شود. 3 ـ در طول درمان، مصرف سدیم بایستی محدود شده و مصرف مکمل های حاوی پتاسیم توصیه میشود. 4 ـ معاینات چشم پزشکی در طول درمان دراز مدت، به طور مرتب باید انجام گیرد. |
• مقدار مصرف |
خوراکی: بزرگسالان: در بیماری آدیسون و یا متعاقب برداشتن غده فوق کلیوی به میزان30ـ20 mg/day در دو مقدار منقسم تجویز میگردد. مقدار بیشتر در هنگام صبح و مقدار کمتر در هنگام عصر مصرف میشود. کودکان: به منظور جانشین درمانی هورمونی بهمیزان30 - 10 mg/day و در مقادیر منقسم تجویز میگردد. تزریقی: بزرگسالان: در نارسایی حاد غده فوق کلیوی به صورت تزریق داخل وریدی به مقدار 100 میلیگرم هر 8ـ6 ساعت همراه با کلرورسدیم 0/9% انفوزیون میگردد. در سایر موارد، دارو بهصورت تزریق یا انفوزیون آهسته داخل وریدی به میزان500 ـ100 میلیگرم، 3 تا 4 بار در روز با توجه به نیاز بیمار تجویز میگردد. کودکان: به صورت تزریق آهسته داخل وریدی و به میزان 25 میلیگرم در کودکان کمتر از یکسال، 50 میلیگرم در کودکان 5 ـ1 سال و 100 میلیگرم در کودکان 12ـ6سال تجویز میگردد. |
• اشکال دارویی |
Enema: 100 mg/60 ml For Injection: 100 mg, 500 mg Tablet: 10 mg |
• نام های تجاری |
® HYDROCORTISONE-AR ® HYDROCORTISONE-IH |