PROPRANOLOL


موارد مصرف

پروپرانولول‌ در درمان ‌آنژین‌ صدری‌ مزمن‌، پیشگیری‌ و درمان ‌آریتمی‌ قلبی‌، کنترل‌ زیادی‌ فشارخون‌، درمان‌ کاردیومیوپاتی‌ هیپرتروفیک‌ و پیشگیری‌ از انفارکتوس‌ مجدد میوکارد، در درمان‌ کمکی‌ فئوکروموسیتوم‌ و پیشگیری‌ از سردردهای‌ عروقی‌ مصرف‌ می‌شود.

فارماکوکینتیک

حدود 90 درصد دارو از مجرای‌ گوارش‌ جذب‌ می‌شود. پیوند دارو با پروتئین‌های‌ پلاسما خیلی‌ زیاد است‌. متابولیسم‌ دارو کبدی‌ بوده‌ نیمه‌ عمر آن‌ 3 ـ 2 ساعت‌ است‌. زمان‌ لازم‌ برای‌ رسیدن ‌به‌ اوج‌ اثر 5/1 ـ 1 ساعت‌ است‌. دفع‌ دارو کلیوی‌ است‌.

موارد منع مصرف

این‌ دارو در شوک‌ قلبی‌، نارسایی‌ آشکار قلب‌، بلوک‌ درجه‌ دو یا سه ‌دهلیزی‌ ـ بطنی‌، برادی‌ کاردی‌ سینوسی‌ و کاهش‌ فشار خون‌ سیستولیک‌ به‌ کمتر از100 میلی‌متر جیوه‌ (برای‌ پیشگیری‌ از انفارکتوس‌ مجدد میوکارد) نباید مصرف‌ شود.

هشدارها

1 ـ مصرف‌ این‌ دارو در موارد زیر باید با احتیاط صورت‌ گیرد:

آسم‌ نایژه‌ای‌، آمفیزم‌ یا برونشیت‌ غیر آلرژیک‌، نارسایی‌ احتقانی‌ قلب‌، دیابت‌، پرکاری‌ تیروئید، افسردگی‌ روانی‌ یا سابقه ‌ابتلاء به‌ آن‌.

2 ـ مقدار مصرف‌ این‌ دارو در سالمندان ‌باید بر اساس‌ پاسخ‌ بیمار تعیین‌ شود، زیرا از یک‌ طرف‌ به‌ علت‌ کاهش‌ حساسیت‌ این‌ بیماران‌ به‌ اثر دارو ممکن‌ است‌ افزایش ‌مقدار مصرف‌ لازم‌ باشد و از طرف‌ دیگر به‌ علت‌ کاهش‌ توانایی‌ متابولیسم‌ و دفع ‌داروها، کاهش‌ مقدار مصرف‌ ممکن‌ است‌ ضرورت‌ یابد.

3 ـ در بیماران‌ مبتلا به‌ عیب‌ کار کبد، مقادیر مصرف‌ این‌ دارو باید کاهش‌ یابد.

4 ـ در صورت‌ بروز افسردگی‌ ناشی‌ از این‌دارو، مصرف‌ آن‌ باید قطع‌ شود.

5 ـ اگر بعد از یک‌ دوره‌ درمان‌ طولانی‌ با این‌ دارو قطع‌ مصرف‌ آن‌ ضرورت‌ پیدا کند، باید مصرف‌ این‌ دارو بتدریج‌ و حداقل‌ طی‌ سه‌ روز تا دو هفته‌ قطع‌ شود. در طول ‌این‌ مدت‌، بیمار باید از فعالیتهای‌ شدید بدنی‌ پرهیز کند تا خطر بروز انفارکتوس ‌میوکارد یا آریتمی‌ به‌ حداقل‌ برسد. اگر پس‌ از قطع‌ مصرف‌ دارو، علایم‌ قطع‌ مصرف ‌بروز کرد، باید مصرف‌ دارو را به‌طور موقت‌ از سر گرفت‌ ولی‌ به‌ دنبال‌ بهبود بیمار، آن‌ را با احتیاط قطع‌ کرد.

 

عوارض جانبی
برادی‌ کاردی‌، نارسایی ‌قلب‌، اختلال‌ در هدایت‌ قلب‌، اسپاسم‌ برونش‌، انقباض‌ عروق‌ محیطی‌، اختلالات‌ گوارشی‌، خستگی‌، اشکال‌ در بخواب‌ رفتن‌، بثورات‌ جلدی‌، اشکال‌ در تنفس‌ یا خس ‌خس‌ کردن‌، سردی‌ دستها و پاها، اغتشاش ‌شعور بخصوص‌ در سالمندان‌، توهم‌، افسردگی‌ روانی‌، ورم‌ مچ‌ و ساق‌ پا، ضربان‌ آهسته‌ و غیر عادی‌ قلب‌، یبوست‌، اضطراب‌ یا نگرانی‌، کاهش‌ توانایی‌ جنسی‌، اسهال‌، خواب‌ آلودگی‌ خفیف‌، سردرد، بیحسی‌ یا گزگز کردن‌ انگشتان‌ دست‌ و پا و خستگی‌ یا ضعف‌ غیر عادی‌ با مصرف‌ این ‌دارو گزارش‌ شده‌ است‌.
تداخل های دارویی

مقدار مصرف‌ انسولین‌ و داروهای‌ خوراکی‌ پایین‌ آورنده‌ قند خون‌، هنگام‌ مصرف‌ همزمان‌ با این‌ دارو باید تنظیم‌ گردد تا از کاهش‌ بیش‌ از حد قند خون‌ جلوگیری‌ شود. در صورت‌ مصرف ‌همزمان‌ داروهای‌ مسدود کننده‌ گیرنده‌ بتا ـ آدرنرژیک‌ با داروهای‌ مسدود کننده‌ کانالهای‌ کلسیمی‌ یا کلونیدین‌، اثرات‌ کاهش ‌فشارخون‌ ممکن‌ است‌ تشدید شود. مصرف‌ همزمان‌ داروهای‌ مهار کننده‌ مونو آمین‌ اکسیداز با این‌ دارو، به‌ علت ‌امکان‌ افزایش‌ شدید فشار خون‌، توصیه ‌نمی‌شود. در صورت‌ مصرف‌ همزمان‌ این ‌دارو با آمین‌های‌ مقلد سمپاتیک‌ که‌ دارای ‌فعالیت‌ بتا ـ آدرنرژیک‌ هستند، ممکن‌ است‌ اثرات‌ هر دو دسته‌ دارو کاهش‌ یابند. گزانتین‌ها در صورت‌ مصرف‌ همزمان‌ با این‌ دارو ممکن‌ است‌ موجب‌ مهار اثرات‌ درمانی‌ هر دو دسته‌ دارو شوند. همچنین‌، کلیرانس‌ تئوفیلین‌ افزایش‌ می‌یابد.

نکات قابل توصیه

1 ـ هیچیک‌ از نوبتهای ‌مصرف‌ این‌ دارو نباید فراموش‌ شود، بخصوص‌ اگر روزی‌ یک‌ بار مصرف‌ می‌شود.

2 ـ این‌ دارو، زیادی‌ فشارخون‌ را درمان ‌نمی‌کند، بلکه‌ آن‌ را کنترل‌ می‌نماید. مصرف ‌این‌ دارو ممکن‌ است‌ تا پایان‌ عمر ضروری ‌باشد.

3 ـ مصرف‌ دارو، حتی‌ در صورت ‌احساس‌ بهبودی‌، باید ادامه‌ یابد.

4 ـ اگر یک‌ نوبت‌ مصرف‌ دارو فراموش‌شود، به‌ محض‌ بیاد آوردن‌ آن‌ نوبت‌ باید مصرف‌ شود، ولی‌ اگر تا زمان‌ مصرف ‌نوبت‌ بعدی‌ 4 ساعت‌ باقیمانده‌ باشد، از مصرف‌ آن‌ نوبت‌ باید خودداری‌ شده‌ و مقدار مصرف‌ بعدی‌ نیز دو برابر نگردد.

5 ـ در بیماران‌ مبتلا به‌ دیابت‌، با مصرف‌ این‌ دارو علایم‌ کمی‌ قند خون‌ ممکن‌ است‌ تخفیف ‌یابد یا گاهی‌ غلظت‌ قند خون‌ افزایش‌ یابد.

6 ـ از مصرف‌ سایر داروها، به‌ ویژه ‌داروهای‌ مقلد سمپاتیک‌ که‌ نیاز به‌ نسخه‌ پزشک‌ ندارند، باید خودداری‌ گردد.
مقدار مصرف

•خوراکی‌

بزرگسالان‌: در درمان‌ آنژین‌ صدری‌، مقدار20 ـ 10 میلی‌گرم‌ 3 یا 4 بار در روز مصرف ‌می‌شود که‌ این‌ مقدار در صورت‌ لزوم‌ هر 7 ـ 3 روز بتدریج‌ تا حداکثر 320 mg/day افزایش‌ می‌یابد. به‌ عنوان‌ ضد آریتمی‌، 30 ـ 10 میلی‌گرم‌ 3 یا 4 بار در روز مصرف ‌می‌شود که‌ این‌ مقدار بر اساس‌ نیاز و تحمل‌ بیمار تنظیم‌ می‌گردد. به‌عنوان‌ پایین‌ آورنده ‌فشار خون‌، مقدار 40 میلی‌گرم‌ 2 بار در روز مصرف‌ می‌شود که‌ این‌ مقدار بر اساس‌ نیاز و تحمل‌ بیمار بتدریج‌ تا حداکثر mg/day 640 افزایش‌ می‌یابد. در پیشگیری‌ از انفارکتوس‌ مجدد میوکارد mg/day 240 - 180 در مقادی رمنقسم‌ و در درمان‌ کمکی‌ کاردیومیوپاتی ‌هیپرتروفیک‌، مقدار 40 ـ 20 میلی‌گرم‌ 3 یا 4بار در روز مصرف‌ می‌شود که‌ این‌ مقدار براساس‌ نیاز و تحمل‌ بیمار تنظیم‌ می‌گردد. در درمان‌ کمکی‌ فئو کروموسیتوم‌، مقدار 20میلی‌گرم‌ 3 بار در روز تا 40 میلی‌گرم‌ 3 یا 4بار در روز، سه‌ روز قبل‌ از جراحی‌ مصرف‌ می‌شود. برای‌ پیشگیری‌ از سردردهای‌ عروقی‌ ابتدا، 20 میلی‌گرم‌ 4 بار در روز مصرف‌ می‌شود که‌ این‌ مقدار بر اساس‌ نیاز و تحمل‌ بیمار، بتدریج‌ تا حداکثر240 mg/day افزایش‌ می‌یابد.

کودکان‌: به‌عنوان‌ ضد آریتمی‌ و کاهنده ‌فشارخون‌، ابتدا mg/kg/day 1 – 5/0 در 4 ـ 2 مقدار منقسم‌ مصرف‌ می‌شود. در صورت ‌نیاز، مقدار مصرف‌ این‌ دارو برای‌ کنترل‌ زیادی‌ فشارخون‌ و پیشگیری‌ از بروز تاکی‌ کاردی‌ فوق‌ بطنی‌ باید تنظیم‌ شود. به ‌عنوان‌ مقدار نگهدارنده‌، mg/kg/day 4 – 2 در 2 مقدار منقسم‌ مصرف‌ می‌شود.

•تزریقی‌

بزرگسالان‌: به‌ عنوان‌ ضد آریتمی‌، 3 ـ 1میلی‌گرم‌ با سرعت‌ حداکثر mg/min 1 تزریق‌ وریدی‌ می‌شود. در صورت‌ نیاز، این‌ مقدار پس‌ از 4 ساعت‌، تکرار می‌شود.

•کودکان‌: به‌ عنوان‌ ضد آریتمی‌، mg/kg 1/0 – 01/0 (تا حداکثر 1 میلی‌گرم‌ در هر نوبت‌ مصرف‌) که‌ هر 8 ـ 6 ساعت‌ در صورت ‌نیاز تکرار می‌شود، مصرف‌ می‌گردد.

اشکال دارویی

Tablet : 10 mg, 40 mg, 80 mg

Injection : 1 mg/ml

نام های تجاری

® PROPRATED

® PROPRANOLOL-HAKIM

® RUZ-PROPRANOLOL

® MD-PROPRANOLOL

بازگشت به
فهرست داروها